W Bogucicach, dzielnicy w której mieszkał wybitny polski himalaista Jerzy Kukuczka, trwa budowa Centrum Himalaizmu. To inwestycja o wartości blisko 76 mln zł, na którą miasto otrzymało 27 mln zł dofinansowania ze środków unijnych. Właśnie ruszył przetarg na realizację wystawy, która będzie sercem tego unikalnego obiektu. Ekspozycja ma umożliwić zwiedzanie mieszkania Jerzego Kukuczki, a nawet spróbowanie swoich sił na ściance wspinaczkowej.
– To nie będzie typowe muzeum. Centrum ma przybliżać postać wybitnego himalaisty, jakim był urodzony w Katowicach Jerzy Kukuczka, ale także inspirować do rozwijania pasji i zainteresowań – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic. – Jedną z najważniejszych części ekspozycji będzie mieszkanie Jerzego Kukuczki, znajdujące się w sąsiedniej kamienicy. Zwiedzający dostaną się do niego specjalnym łącznikiem. W mieszkaniu znajdą się pamiątki i oryginalne przedmioty codziennego użytku należące do himalaisty – wszystko po to, by przybliżyć codzienność człowieka, który zdobywał najwyższe szczyty świata, a jednocześnie był naszym sąsiadem, mieszkańcem Katowic – dodaje prezydent.
Jedną z głównych atrakcji obiektu będzie nowoczesna, multimedialna wystawa, która zabierze odwiedzających w fascynującą podróż przez historię polskiego i światowego himalaizmu. Zostanie podzielona na kilka stref tematycznych i dostosowana do różnych grup wiekowych. Interaktywne tablice, panele dotykowe, multimedia i inscenizacje pozwolą zwiedzającym poczuć się jak uczestnicy górskiej ekspedycji – w samym środku obozu pod ośmiotysięcznikiem. Jedną z ciekawych atrakcji będzie grota śnieżna, która pozwoli doświadczyć warunków panujących na najwyższych szczytach świata.
Wystawa przedstawi również historię polskich wypraw w Himalaje i Karakorum, udział kobiet w himalaizmie, a także rolę polskich gór – często pierwszego kroku do wielkiej pasji wspinaczkowej. Jedna z sekcji poświęcona będzie również polskim pasmom górskim.
– Naszym celem jest stworzenie przestrzeni, która nie tylko upamiętni Jerzego Kukuczkę, ale też zainspiruje kolejne pokolenia do odkrywania gór i ich niezwykłego świata. Chcemy, by każdy, niezależnie od wieku i stopnia zainteresowania wspinaczką, mógł tu poczuć ducha himalaizmu – mówi Jarosław Łuczyński, dyrektor działu inwestycji kubaturowych w spółce Katowickie Inwestycje S.A., która w imieniu miasta pełni rolę inwestora zastępczego.
Koncepcja wystawy została opracowana na długo przed rozpoczęciem samych robót budowlanych przy Centrum Himalaizmu. W jej opracowywaniu brali udział eksperci związani z himalaizmem i samym Jerzym Kukuczką. To Wojciech Kukuczka, syn himalaisty i prezes Fundacji Wielki Człowiek, a także znani himalaiści – Janusz Majer, Krzysztof Wielicki, Piotr Xięski.
Oferty w postępowaniu przetargowym na zaprojektowanie i realizację ekspozycji można składać do 5 lutego 2026 r. Wybrany przez komisję wykonawca będzie miał 13 miesięcy na wykonanie zadania, które będzie skoordynowane z budową obiektu. Po tym czasie realizowane będą odbiory wystawy.
Otwarcie planowane na 2027 rok
Budowa Centrum Himalaizmu u zbiegu ul. Markiefki oraz ul. Katowickiej rozpoczęła się pod koniec stycznia symbolicznym wbiciem pierwszej łopaty, w obecności Marcina Krupy – prezydenta Katowic, Cecylii Kukuczki – żony Jerzego Kukuczki, himalaisty Krzysztofa Wielickiego oraz Andrzeja Hołdy – prezesa Katowickich Inwestycji. W listopadzie rozpoczęła się budowa nowego obiektu, który razem z sąsiadującymi kamienicami utworzy Centrum Himalaizmu. Wcześniej roboty koncentrowały się wewnątrz istniejących kamienic, gdzie trwały rozbiórki, wzmacnianie konstrukcji oraz roboty żelbetowe. Prace przy budowie mają zakończyć się w IV kwartale 2026 roku. Po nich nastąpi procedura odbiorowa robót budowlanych oraz montaż wystawy.
Architektura inspirowana górami
Elewacja nowego budynku będzie wykończona cegłą klinkierową w różnych odcieniach i fakturach – inspirowaną górskim krajobrazem. Elementy fasady będą wysunięte lub cofnięte, co ma przypominać struktury skalne. Uzupełnieniem elewacji będą rośliny charakterystyczne dla terenów górskich.
Wewnątrz znajdzie się miejsce nie tylko na poszczególne wystawy. Miasto Katowice chce, by miejsce tętniło życiem i przyciągało zainteresowanych wspinaczką. Dlatego powstanie tu również sala audytoryjna, gdzie odbywać się będą pokazy filmowe, prelekcje i spotkania z podróżnikami. Planowana jest ponadto profesjonalna ścianka wspinaczkowa, dostępna dla osób o różnym poziomie umiejętności i zaawansowania
Inwestycja ważna dla regionu
Inwestycja została wybrana do dofinansowania ze środków unijnych w kwocie 27 mln zł. Otrzymała najwyższą liczbę punktów i znalazła się na pierwszym miejscu listy ocenionych projektów w konkursie w ramach „Priorytetu IX Fundusze Europejskie na rozwój terytorialny, Działanie w zakresie Zwiększenia roli kultury i turystyki w rozwoju subregionalnym – ZIT”. Centrum Himalaizmu im. Jerzego Kukuczki w Katowicach zostało docenione za potencjał, by stać się unikalnym i rozpoznawalnym punktem na mapie kulturalnej i turystycznej Polski, oferując specjalistyczne i niszowe treści związane z himalaizmem, co może przyciągnąć zarówno krajowych, jak i międzynarodowych entuzjastów gór oraz turystów.
Opracowanie: Wydział Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Katowice